Kategorie

Archeologia w służbie ekologii

Co ma wspólnego archeologia ze współczesnym rybołówstwem i ekologią? Okazuje się, że w czasach kiedy populacja śledzia pacyficznego w rejonie Północno-Zachodniego Wybrzeża Ameryki Północnej zmniejsza się w szybkim tempie, archeologia może pomóc stworzyć nowe, ekologiczne podstawy współczesnego rybołówstwa. Grupa badaczy przekonuje na łamach bieżącego wydania PNAS, że zrozumienie ekologicznych i kulturowych aspektów prehistorycznego rybołówstwa, ułatwi zaprojektowanie zrównoważonego systemu zarządzania niekonsekwentnym obecnie połowem śledzi.

Większość współczesnych danych ekologicznych nie sięga odpowiednio daleko w przeszłość – postulują badacze. Obecna wiedza na temat dystrybucji oraz obfitości śledzia pacyficznego opiera się na szacunkach biomasy, które sięgają jedynie do połowy XX stulecia, czyli początków przemysłowego rybołówstwa – piszą autorzy raportu. W konsekwencji spadek populacji tego gatunku ryb może być poniekąd bagatelizowany, co w dalszym rezultacie prowadzi do zahamowania działań naprawczych – przestrzegają badacze. Dlatego tak istotne wydają się tu być dane archeologiczne i paleoekologiczne.

Plaża Callaloh. Wybrzeże Pacyfiku, Waszyngton

Plaża Callaloh. Wybrzeże Pacyfiku, Waszyngton

Badacze przeanalizowali dane ze 171 stanowisk archeologicznych od Alaski, przez Kolumbię Brytyjską aż do stanu Waszyngton. Pod lupą znalazło się blisko 0,5 mln rybich szczątków z epoki holocenu, z naciskiem na ostatnie 2,5 tys. lat. Zanotowano zdecydowaną przewagę śledzi we wszystkich badanych regionach. Zdaniem badaczy dane mogą wskazywać na dużą obfitość tych ryb w przeszłości, co kontrastuje z malejącą i nieregularną populacją śledzia pacyficznego współcześnie.

Badacze zwracają uwagę na różne hipotezy, jakie mogą wynikać z analizy materiału. Zastanawiają się czy dane archeologiczne mogą przeceniać obfitość i zarazem nie doceniać zmienności w zasobach śledzi w przeszłości. Ostatecznie skłaniają się jednak ku hipotezie, uznającej wysoką obfitość śledzi w przeszłości. Zastanawiają się jednak nad zmiennością tej zasobności, czy była ona taka sama czy inna od tej, którą obserwujemy współcześnie. Analiza materiału, wskazuje zdaniem badaczy, że przez tysiąclecia połów śledzi był raczej zrównoważony, zarówno w skali lokalnej, jak i regionalnej. Ponadto relacje na linii rybak-ryba-zmiany środowiskowe były bardziej elastyczne niż obecnie. Dane archeologiczne ukazują związki pomiędzy ludźmi i zasobami, na których bazują ze znaczniej głębszej czasowo perspektywy – podkreślają badacze.

Wybrzeże Pacyfiku, Waszyngton

Wybrzeże Pacyfiku, Waszyngton

Obfitość i dystrybucja przestrzenna rybich szczątków z kontekstów archeologicznych, podkreśla istotne znaczenie śledzi pacyficznych dla rdzennych populacji. Jak wynika z raportu, ryba ta stanowiła podstawowy gatunek sieci pokarmowej na wybrzeżu oraz spełniała istotną rolę w podtrzymywaniu systemów społeczno-ekologicznych. “Nasze archeologiczne ustalenia odzwierciedlają to, co przekazali nam rdzenni mieszkańcy. Śledzie zawsze odgrywały centralną rolę w życiu społecznym i gospodarczym społeczności wybrzeża. Archeologia w połączeniu z tradycją ustną, jest doskonałym narzędziem do zrozumienia przybrzeżnej ekologii przed rozwojem przemysłu” – informuje w komunikacie prasowym prof. Dana Lepofsky z Simon Fraser University, współautorka artykułu. “Taki rodzaj ekologicznego odniesienia sięga znacznie dalej w przeszłość niż era połowów przemysłowych. Jest to kluczowe dla zrozumienia ekologicznych i kulturowych podstaw rybołówstwa przybrzeżnego oraz stworzenia zrównoważonych systemów zarządzania [tym rybołówstwem współcześnie]” – dodaje ekolog dr Ken Lertzman z SFU, kolejny współautor raportu.

Tekst powstał w oparciu o poniższe źródła

Komunikat prasowy Simon Fraser University

I. MCKECHNIE, D. LEPOFSKY, M.L. MOSS, V.L. BUTLER, T.J. ORCHARD, G. COUPLAND, F. FOSTER, M. CALDWELL, K. LERTZMAN. 2014. Archaeological data provide alternative hypotheses on Pacific herring (Clupea pallasii) distribution, abundance, and variability. PNAS: 1-10

Spodobał Ci się ten wpis? Podziel się nim ze znajomymi, udostępniając w serwisach społecznościowych. 

Jeśli podoba Ci się tematyka bloga, sposób w jaki piszę i jak łączę pasję do archeologii z podróżami, polub Archeopasję na facebooku. Bądź na bieżąco i zapisz się do newslettera

Jeśli masz pytania dotyczące tematów poruszanych na blogu napisz do mnie archeopasja@gmail.com

O autorze:

Julita Rękawek
Julita Rękawek

Archeolog i pasjonatka sztuki naskalnej oraz podróżowania, zarówno palcem po mapie, jak i w rzeczywistości...

Dodaj Komentarz

Fotogaleria